 |
Wielka Sobota
Wielka Sobota jest dniem błogosławieństw. Święcenie wody i ognia
weszło do Liturgii Wielkiej Soboty, jako Liturgia światła podczas której
od płonącego przy kościele ogniska zapala się Paschał (Cererum
Paschalis) i Liturgia chrzcielna, w czasie której odnawia się
przyrzeczenia chrzcielne.
W ognisku roznieconym iskrą z
kamienia palono gałązki kolczaste, głównie tarniny, głogu, dzikiej róży.
W pogańskich obrzędach kolczaste gałązki stanowiły zabezpieczenie przed
wampirami i siłami nieczystymi. W chrześcijaństwie to symbol palenia
korony cierniowej Jezusa.
Poświęconym Paschałem święcono następnie
wodę, zanurzając go trzykrotnie, a następnie wylewając w kształt krzyża
kilka kropel poświęconych olejów. Po poświęceniu ognia i wody uwalniano
z więzów dzwony.
W poświęconych płonących stosach
gospodarze licznie opalali jeszcze leszczynowe głowienki, mające chronić
dobytek przed wszelkim złem.
Wielka Sobota jest także dniem
przeznaczonym na święcenie pokarmów.
Sam zwyczaj przygotowywania uczt na okoliczność wszelkich uroczystości
sięga obrzędów pogańskich, którym towarzyszyły uczty, tańce i zabawy.
Święcenie pokarmów do liturgii
kościelnej weszło w VIII wieku. Kapłani osobiście święcili pokarmy w
dworach, na wsiach mieszkańcy dla ułatwienia gromadzili je w jednym
wspólnym miejscu. Z czasem ukształtował się zwyczaj przynoszenia
pokarmów w koszach do kościoła. Nie może wśród nich zabraknąć chleba,
który "żywy zstąpił z nieba" dając światu życie, jajka i kolorowych
pisanek, symbolu życia i zmartwychwstania, oraz baranka, symbolu
Chrystusa jako ofiary za grzechy ludzkości.
Nie powinno zabraknąć również soli, symbolicznie chroniącej od zepsucia
oraz chrzanu i pieprzu, symboli gorzkich ziół spożywanych w czasie
świąt.
Poświęcone pokarmy w domu stawiano na przykrytym białym obrusem
wielkanocnym stole do czasu porezurekcyjnego uroczystego śniadania
wielkanocnego.
|